Arne Jacobsen ถือเป็นหนึ่งในสถาปนิกและนักออกแบบชาวเดนมาร์กที่ทรงอิทธิพลที่สุดในศตวรรษที่ 20 ผลงานของเขาครอบคลุมมากกว่าแค่ตึกหรือเฟอร์นิเจอร์ Jacobsen เชื่อในแนวคิด Total Design ทุกองค์ประกอบในพื้นที่ต้องเชื่อมถึงกัน ตั้งแต่ภาพรวมของอาคารไปจนถึงมือจับประตู โคมไฟ ผ้า เฟอร์นิเจอร์ และแม้กระทั่งนาฬิกาบนผนัง รายละเอียดเล็กที่สุดสะท้อนภาพรวมของสถาปัตยกรรมเสมอ และนี่คือหัวใจที่ทำให้ผลงานของเขายังดูร่วมสมัยแม้เวลาผ่านมานาน
เขาสำเร็จการศึกษาจาก Royal Danish Academy of Fine Arts และกลับมาเป็นอาจารย์สอนสถาปัตยกรรมต่อหลายปี ผลงานของเขาปรากฏทั้งในเดนมาร์กและต่างประเทศ ตั้งแต่อาคารราชการ โรงแรม เฟอร์นิเจอร์ชื่อดัง ไปจนถึงวัตถุเล็ก ๆ อย่างโคมไฟและนาฬิกา ซึ่งเกิดจากบริบทจริงของโปรเจกต์ ไม่ใช่การออกแบบเพื่อเป็นสินค้าโดยตรง นั่นทำให้นาฬิกาแต่ละรุ่นมีเรื่องราวชัดเจน มีเหตุผล และมีความหมายต่อยุคสมัยที่มันถือกำเนิด
Arne Jacobsen Clocks – เวลาเดินต่อ แต่การออกแบบที่ดีไม่เคยหมดอายุ
นาฬิกาของ Jacobsen ถูกพัฒนาขึ้นระหว่างปี 1938 ถึง 1971 ช่วงเวลาที่เดนมาร์กก้าวเข้าสู่ความเป็นสมัยใหม่ อาคารรัฐ สถานีรถไฟ ธนาคาร และบ้านของผู้บริหารต้องการนาฬิกาที่อ่านง่าย ใช้งานได้จริง และเข้ากับเส้นสายของสถาปัตยกรรม นาฬิกาจึงเป็นส่วนหนึ่งของการออกแบบ ไม่ใช่วัตถุแยกออกจากพื้นที่
แม้ปัจจุบันเราจะมองเวลาในโทรศัพท์มากขึ้น แต่นาฬิกาแขวนและนาฬิกาตั้งโต๊ะกลับมีความหมายใหม่ในบ้าน มันทำให้ห้องช้าลงเล็กน้อย มองเวลาได้โดยไม่ต้องเปิดจอ และเป็นวัตถุที่พาเรากลับไปรู้จัก “เวลาในฐานะวัตถุ” ไม่ใช่ตัวเลขดิจิทัลซึ่งสะท้อนเรื่องราวการเดินทางของ Jacobsen ผ่านยุคต่าง ๆ ของงานออกแบบแต่ละรุ่น
Roman – จากศาลากลางเมือง สู่ตัวเลขโรมันที่คงอยู่ข้ามยุค
Roman ถูกออกแบบในปี 1942 เพื่อใช้ใน Aarhus City Hall อาคารผนังหินอ่อนที่ต้องมองเห็นนาฬิกาจากระยะไกล ตัวเลขโรมันจึงถูกเลือกเพราะให้ความรู้สึกมั่นคง เหมาะกับสถาบันรัฐ หน้าปัดโค้ง concave glass ทำให้ดูเหมือนลอยออกจากผนัง ลดความทึบและทำให้ดีไซน์ดูเบาขึ้น
แม้จะถูกสร้างขึ้นมากว่า 80 ปี Roman ยังคงแขวนอยู่ในศาลากลางหลังเดิม และถูกยกเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมเดนมาร์กในปี 1994 เป็นนาฬิกาที่ผสานความคลาสสิกและความทันสมัยอย่างแนบเนียน เหมาะกับผู้ที่ชอบวัตถุที่มีประวัติจริง ไม่ใช่การออกแบบให้ดูย้อนยุค
City Hall – เรียบ เสงี่ยม สงบ แต่มั่นใจในตัวเอง
ช่วงหลังสงคราม เดนมาร์กให้คุณค่ากับความเป็นเหตุผลและความเรียบง่าย Rødovre Town Hall จึงถูกออกแบบด้วยเส้นสายที่ตรง โปร่ง และไม่มีของประดับเกินจำเป็น Jacobsen ออกแบบนาฬิกาสำหรับอาคารนี้โดยตัดตัวเลขทิ้ง เหลือเพียงเส้นบอกเวลา เป็นนาฬิกาที่ไม่ได้พยายามเด่น แต่หากไม่มีจะขาดความสมบูรณ์ของพื้นที่
City Hall จึงเป็นงานที่สะท้อนมินิมอลในเชิงสาระ ไม่ใช่สไตล์ เมื่อผลิตเป็นรุ่นตั้งโต๊ะขนาด 11 ซม. จึงยังคงใบหน้าที่สงบนิ่งเช่นเดิม เพิ่มเพียงฟังก์ชันร่วมสมัยอย่าง alarm snooze และ light sensor ให้ใช้งานได้จริงในชีวิตประจำวัน
Station – รากเหง้า จากบ้านผู้บริหารสู่สถานีรถไฟ
จุดเริ่มต้นของ Arne Jacobsen Clocks คือ Table Clock ในปี 1939 ที่สร้างขึ้นเมื่อต้องออกแบบบ้านให้ผู้บริหารบริษัท Lauritz Knudsen เขาต้องการนาฬิกาที่อ่านง่าย ใช้งานจริง และไม่ซับซ้อน ต่อมาเมื่อบริษัทต้องการนาฬิกากลางสำหรับโรงงานและสถานีรถไฟ Jacobsen จึงปรับหน้าปัดให้เป็นสากลขึ้น ใช้ตัวเลขอารบิกที่มองเห็นได้ชัดจากระยะไกล
Station จึงเป็นนาฬิกาที่ “เกิดจากการใช้งานจริง” ก่อนจะกลายเป็นไอคอน ความงามของมันจึงไม่ได้อยู่ที่ความพยายามโดดเด่น แต่เป็นความตรงไปตรงมา ที่ตอบโจทย์ผู้คนในชีวิตประจำวัน
Bankers – บทสรุปปลายทางของเส้นสายที่นิ่งที่สุด
Bankers ออกแบบเพื่อ Danmarks Nationalbank ในปี 1971 ซึ่งเป็นผลงานปลายชีวิตของ Jacobsen อาคารธนาคารกลางมีบุคลิกเคร่งครัดภายนอกแต่ภายในเปิดกว้างเรียบสงบ หน้าปัดของ Bankers สะท้อนแนวคิดนี้ ไม่มีตัวเลข ใช้เพียงสี่เหลี่ยม 12 จุดบอกชั่วโมง และมีจุดกลางหมุนเป็นเกลียวอย่างเงียบงาม
นี่คือการลดทอนจนถึงแก่นที่สุดของเขา เป็นงานที่ถูกพูดถึงเสมอในวงการออกแบบ เพราะชัดเจนว่ามาจากประสบการณ์กว่า 30 ปีของการทดลองรูปแบบ จังหวะ และองค์ประกอบทางสายตา
Rosendahl – ผู้รักษาลมหายใจของงานออกแบบดั้งเดิม
หลังจากเวลาผ่านไปหลายทศวรรษ นาฬิกาของ Jacobsen กระจัดกระจายกับผู้ผลิตหลายราย จนปี 2009 Rosendahl Design Group ได้รับสิทธิ์ในการผลิตและดูแลอย่างเป็นทางการ การผลิตครั้งใหม่นี้ไม่ใช่การตีความใหม่ แต่คือการกลับไปสู่ต้นแบบ ศึกษาแบบร่างเดิม ตรวจสัดส่วน ตัวอักษร และรายละเอียดทีละจุด โดยร่วมงานกับ Teit Weylandt อดีตทีมออกแบบในสตูดิโอของ Jacobsen เพื่อรักษาความถูกต้องของต้นฉบับ
นาฬิกาทั้งห้ารุ่นในคอลเลกชันนี้เรียงร้อยเหมือนไทม์ไลน์ชีวิตของเขา เริ่มจาก Table Clock ในปี 1939 ตามด้วย Station และ Roman ในยุคที่เมืองเติบโต ตามด้วย City Hall ที่เรียบและมีเหตุผลในปี 1956 และปิดท้ายด้วย Bankers ในปี 1971
ปัจจุบัน Rosendahl ผลิตและจัดจำหน่ายภายใต้ชื่อ Arne Jacobsen Clocks และแต่ละซีรีย์ Roman, City Hall, Station, Bankers รวมถึง Table Clock ถูกผลิตใหม่ทั้งแบบแขวนและแบบตั้งโต๊ะ ทำให้ผลงานต่างๆกลับมาอยู่ในบ้าน ห้องนั่งเล่น และโต๊ะทำงานของผู้คนอีกครั้ง โดยยังคงความตรงตามต้นแบบแทบทุกมิลลิเมตร และที่ Old Pine Trees คุณสามารถพบ Arne Jacobsen Clocks ทั้งสี่รุ่นหลัก พร้อมเลือกวางในบ้านได้จริง
